Η σημασία του ρίσκου και της αποτυχίας στα παιδιά

Διαβάστε το μέρος 1 εδώ

Για πολλά χρόνια, οι άνθρωποι πίστευαν ότι η νοημοσύνη καθώς και άλλες ιδιότητες του χαρακτήρα μας είναι έμφυτα. Θεωρείτο ότι αυτά τα χαρακτηριστικά δεν μπορούσαν να καλλιεργηθούν ή να αναπτυχθούν σε ένα άνθρωπο. Είτε γεννιόσουν ευφυής και ταλαντούχος, είτε πολύ απλά … δεν ήσουν! Αυτό το είδος νοοτροπίας έχει οριστεί σαν προκαθορισμένη νοοτροπία (fixed mindset) που αν έχει κάποιο άτομο τότε περιορίζει την πιθανότητα ανάπτυξής του και τη δίψα του για μάθηση. Παρόλα αυτά αυτή η νοοτροπία αλλάζει με νέες έρευνες να δείχνουν ότι η νοημοσύνη μαζί με άλλα χαρακτηριστικά μας μπορούν να αναπτυχθούν και να εμπλουτιστούν με συνεχή προσπάθεια και εμπειρία.  Αυτός ο νέος τρόπος σκέψης έχει βαπτισθεί ως η νοοτροπία της ανάπτυξης  (Growth Mindset) και παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα για τους μαθητές στην τάξη.

Πώς συμβάλλει  η Νοοτροπία Ανάπτυξης στην ανάπτυξη του παιδιού;

Η έννοια της νοοτροπίας ανάπτυξης είναι πολύ απλή. Αυτό που εισηγείται είναι ότι η πραγματική δυνατότητα ενός παιδιού δεν είναι προκαθορισμένη. Στην πραγματικότητα είναι  απεριόριστη. Ακόμη κι αν ένα παιδί δεν έχει γεννηθεί με χαρίσματα και χαρακτηριστικά όπως η νοημοσύνη και η δημιουργικότητα, μπορεί να τα αναπτύξει με το χρόνο μέσω επιμονής και σκληρής δουλειάς. Ως εκ τούτου, η νοοτροπία ανάπτυξης αντιτίθεται στη βασική ιδεολογία της προκαθορισμένης νοοτροπίας η οποία στην ουσία λέει ότι δεν μπορείς να γίνεις καλός σε κάτι στο οποίο δεν έχεις γενετική προδιάθεση (δηλ. δεν έχεις έμφυτο ταλέντο).

light-bulbs-1125016_1280

Για παράδειγμα, εάν ένα παιδί δεν είναι καλό στο ζωγράφισμα, τότε σύμφωνα με την προκαθορισμένη νοοτροπία, αυτό το παιδί δε θα μπορέσει ποτέ να γίνει ένας καλλιτέχνης, ή ζωγράφος. Η νοοτροπία της ανάπτυξης ωστόσο λέει ότι ακόμα κι αν ένα παιδί δεν έχει έμφυτο ταλέντο στην τέχνη, μπορεί να γίνει καλό σε αυτήν αν έχει το πάθος και αφιερώσει όλη του την προσπάθεια σε αυτή. Παρομοίως, αν ένας μαθητής που λατρεύει να δημιουργεί νέα πράγματα αλλά δεν έχει την απαιτούμενη δημιουργικότητα  και νοημοσύνη, τότε σύμφωνα με τις αρχές της προκαθορισμένης νοοτροπίας δεν μπορεί να καινοτομήσει. Αυτό δεν ισχύει αν το κοιτάξει κανείς από την πλευρά της νοοτροπίας ανάπτυξης. Ένα παιδί μπορεί να καινοτομήσει εάν προσπαθήσει σκληρά και επιμένει ώστε να επιτύχει το όνειρό του.

Η σημασία του ρίσκου και της αποτυχίας στη Νοοτροπία ανάπτυξης.

Η μεγαλύτερη αποτυχία για την προκαθορισμένη νοοτροπία είναι το ότι αποτρέπει ένα παιδί από το να δοκιμάζει καινούρια πράγματα. Υπαγορεύει ότι το παιδί θα έπρεπε να δοκιμάζει μονάχα πράγματα στα οποία είναι έμφυτα καλό, επειδή θα αποτύχει σε δραστηριότητες στις οποίες δεν έχει έμφυτο ταλέντο. Αυτό καλλιεργεί τον φόβο στα παιδιά και περιορίζει τη δυνατότητά τους. Από την άλλη μεριά η Νοοτροπία ανάπτυξης εξολοθρεύει τις ιδέες του φόβου και της αποτυχίας και ενθαρρύνει τα παιδιά να παίρνουν ρίσκα. Εξάλλου ένα παιδί το οποίο δεν έχει έμφυτο ταλέντο για μια συγκεκριμένη δραστηριότητα, είναι καταδικασμένο να αποτύχει στην πρώτη προσπάθεια. Εάν τα παρατήσει μετά από την πρώτη προσπάθεια τότε δεν θα μπορέσει να αναπτυχθεί.

Πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς να υποδείξουν νοοτροπία ανάπτυξης στα παιδιά

pexels-photo-69100-large

Οι δάσκαλοι στην τάξη και οι γονείς στο σπίτι μπορούν να βοηθήσουν στην εφαρμογή της νοοτροπίας ανάπτυξης στα παιδιά. Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά στο να δοκιμάζουν νέα πράγματα με το να δοκιμάζουν κάτι το οποίο δεν έχουν δοκιμάσει ποτέ με τα παιδιά τους. Αυτό θα δείξει στα παιδιά ότι ακόμη και οι γονείς τους δεν φοβούνται να δοκιμάσουν κάτι καινούριο και να πάρουν ρίσκα. Προσπαθήστε να δείξετε στα παιδιά ότι το να αποτύχεις στην πρώτη προσπάθεια δεν είναι κάτι κακό και ότι βοηθά στο να μάθουν πώς να κάνουν κάτι σωστά. Τέτοιες δραστηριότητες βοηθούν τα παιδιά στο να ξεπεράσουν τον φόβο της αποτυχίας.

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να εφαρμόσουν δραστηριότητες που θα βοηθήσουν να ξεπεράσουν τους φόβους τους και να ρισκάρουν.

book-1294203_1280

  • Η ώρα της ιδιοφυίας (Genius hour) είναι μια δραστηριότητα στην οποία δίνεις την ευκαιρία στους μαθητές να μελετήσουν κάτι που τους ενδιαφέρει. Αυτό θα τους βοηθήσει να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους και να δοκιμάσουν καινούρια πράγματα. Η ιδέα αυτή προέρχεται από την Google όπου οι εργαζόμενοι αφιερώνουν 20% του χρόνου τους σε δικά τους πρότζεκτς. Αφήνοντας τους ανθρώπους να κάνουν κάτι που τους ευχαριστεί, αυξάνει την παραγωγικότητά τους. Λέγεται ότι 50% των πρότζεκτς της Google έχουν δημιουργηθεί κατά αυτή την περίοδο. Έτσι και στην περίπτωση της εκπαίδευσης οι μαθητές επιλέγουν κάτι που τους ενδιαφέρει. Π.χ. Σε τι χρησιμεύει η καρδιά; Πώς μπορώ να φτιάξω μια ιστοσελίδα; Πώς μπορώ να φτιάξω ένα παιδικό βιβλίο; Γιατί τα μαλλιά μας ασπρίζουν; Ποιες είναι οι αιτίες του καρκίνου και ποιες είναι οι πιο πρόσφατες θεραπείες; Οι μαθητές περνούν εβδομάδες ερευνώντας το θέμα πριν ξεκινήσουν να φτιάξουν κάτι, είτε είναι κάποιο προϊόν είτε παρουσίαση.

classroom-1297779_1280

  • Αναλαμβάνοντας όλη η τάξη ένα πρότζεκτ (μάθηση βασισμένη σε πρότζεκτ/ project based learning). Σε αντίθεση με την ώρα της ιδιοφυίας όπου οι μαθητές μπορούν να ασχοληθούν με διάφορα θέματα, εδώ επιλέγεται ένα πρότζεκτ με το οποίο θα ασχοληθεί ολόκληρη η τάξη. Το πρότζεκτ πρέπει να έχει ένα τελικό προϊόν, (παρουσίαση, θεατρικό, βιβλίο, έκθεση) που για την ολοκλήρωσή του πρέπει να συμβάλλουν οι μαθητές πρώτα μέσα από έρευνα. Το πρότζεκτ πρέπει να είναι σχετικό με τη ζωή των μαθητών και θα πρέπει να παρουσιαστεί σε ένα κοινό. Π.χ. λεύκωμα για την χλωρίδα της περιοχής τους κ.α.

working-hard

  • Επικεντρωθείτε στην σκληρή δουλειά

Οι δάσκαλοι θα έπρεπε να επιβραβεύουν τους μαθητές τους για τη σκληρή δουλειά που κάνουν και όχι για το πόσο έξυπνοι είναι. Δε λέμε ότι ένα παιδί ολοκλήρωσε μια εργασία επειδή είναι έξυπνο, αλλά επειδή δούλεψε σκληρά σε αυτήν. Αυτό θα διδάξει στα παιδιά ότι μπορούν να καταφέρουν οτιδήποτε με σκληρή δουλειά και αφοσίωση.

Συγγραφική ομάδα του Ematheon

Εγγραφείτε στη λίστα μας

 

Save